Artykuły  
PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W STARGARDZIE, UL. PLAC MAJDANEK 7A
 
Dojrzałość szkolna


DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA - podstawowe informacje dla rodziców.

Czemu służy obowiązkowe przygotowanie przedszkolne - czyli sześciolatek uczy się przez zabawę.
Dziecko w wieku 6 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu albo w oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej.

Przygotowanie przedszkolne (wcześniej tzw. "zerówka") ma w swoim założeniu przygotować dziecko do wymagań stawianych przez szkołę w takich zakresach, jak:
- kształtowanie umiejętności społecznych: porozumiewanie się z dorosłymi i dziećmi, zgodne funkcjonowanie w zabawie i w sytuacjach
   zadaniowych,
- kształtowanie czynności samoobsługowych, nawyków higienicznych i kulturalnych. Wdrażanie do utrzymywania ładu i porządku,
- wspomaganie rozwoju mowy oraz innych komunikacyjnych umiejętności,
- wspieranie w rozwijaniu czynności intelektualnych, które dzieci stosują w poznawaniu i rozumieniu siebie i swojego otoczenia,
- wychowanie zdrowotne i kształtowanie sprawności fizycznej dziecka,
- wdrażanie do dbania o bezpieczeństwo swoje i innych,
- wychowanie przez sztukę (muzykę, śpiew, taniec, różnorodne formy plastyczne) – dziecko w roli aktora i widza,
- wspomaganie rozwoju umysłowego poprzez zabawy konstrukcyjne, budzenie zainteresowań technicznych,
- pomaganie w rozumieniu istoty zjawisk atmosferycznych i w unikaniu zagrożeń,
- wychowanie dla poszanowania roślin i zwierząt,
- wspomaganie rozwoju intelektualnego wraz z edukacją matematyczną,
- tworzenie warunków do doświadczeń językowych w zakresie reprezentatywnej i komunikatywnej funkcji języka (ze szczególnym
   nabywaniem umiejętności czytania i pisania),
- wychowanie rodzinne, obywatelskie i patriotyczne,
- przygotowanie dzieci do posługiwania się językiem obcym nowożytnym.

ODROCZENIE OBOWIĄZKU SZKOLNEGO

W przypadkach uzasadnionych ważnymi przyczynami rozpoczęcie spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego (czyli pójście do klasy pierwszej) może być odroczone, nie dłużej jednak niż o jeden rok.

Decyzję w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego podejmuje dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, po zasięgnięciu opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Odraczanie dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną jest również możliwe, ale na innych zasadach. O szczegóły prosimy pytać w placówkach lub bezpośrednio w naszej Poradni.


CO TO JEST DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA?

Dojrzałość szkolna, zwana również gotowością szkolną, to gotowość dziecka do podjęcia nauki w klasie pierwszej. Składa się na nią kilka wymiarów: - dojrzałość fizyczna,
- dojrzałość emocjonalno-społeczna,
- dojrzałość do nauki czytania i pisania,
- dojrzałość matematyczna,
- dojrzałość funkcji poznawczych.

1. DOJRZAŁOŚĆ FUNKCJI POZNAWCZYCH
czyli:
- pamięci,
- koncentracji uwagi,
- spostrzegania,
- mowy,
- myślenia,
- kontroli przebiegu funkcji poznawczych,
jest optymalna wtedy, gdy dziecko:
- ma motywację do wykonywania zadań o charakterze dydaktycznym, ciekawość, zadawanie wielu pytań o przyczyny obserwowalnych
   zjawisk,
- potrafi klasyfikować przedmioty według różnych kryteriów; wymienia i charakteryzuje pory roku; ma orientację w schemacie ciała;
   potrafi ułożyć i opowiedzieć historyjkę obrazkową,
- stara się mówić w sposób poprawny i zrozumiały dla innych; mówi płynnie i niezbyt głośno, interesuje się książkami dla dzieci,
   uważnie słucha, ogląda; często zadaje pytania, pyta o niezrozumiałe fakty,
- składa układanki typu puzzle, jest spostrzegawcze, potrafi wskazywać różnice między obrazkami,
- potrafi uważnie słuchać; dzieli zdanie na wyrazy, dzieli wyraz na sylaby i łączy sylaby w wyraz; potrafi zapamiętać i wykonać
   polecenie; chętnie rozwiązuje zagadki,
- stara się łączyć przyczynę ze skutkiem i próbuje przewidywać, co może się wydarzyć.

2. DOJRZAŁOŚĆ FIZYCZNA
jest optymalna wtedy, gdy dziecko:
- jest sprawne fizycznie (lub na miarę swych możliwości, jeœli jest dzieckiem mniej sprawnym ruchowo),
- uczestniczy w zajęciach ruchowych, grach, zabawach,
- sprawnoœć manualna oraz koordynacja wzrokowo-ruchowa funkcjonują bez zaburzeń,
- sprawnie łapie i odrzuca piłkę,
- buduje z drobnych klocków (typu Lego),
- lepi figurki z plasteliny,
- prawidłowo trzyma ołówek (chwyt, napięcie mięśni),
- posługuje się sprawnie prostymi narzędziami,
- dba o swoje zdrowie, zaczyna orientować się w zasadach zdrowego żywienia.

3. DOJRZAŁOŚĆ EMOCJONALNA I SPOŁECZNA
jest optymalna wtedy, gdy dziecko:
- zwraca uwagę na inne dzieci, przewiduje ich zachowania,
- mówi w sposób zrozumiały dla innych o swoich potrzebach i decyzjach,
- zaprasza dzieci do zabaw i rozmów,
- pomaga innym dzieciom spontanicznie lub na prośbę kolegi,
- potrafi uczyć się pod kierunkiem dorosłego,
- potrafi zapamiętać i wykonać proste polecenia,
- często zadaje pytania,
- jest zainteresowane osiągnięciem celu, stara się dokończyć pracę,
- okazuje radość z osiągniętego wyniku,
- umie się przedstawić, zna swój adres i wie, komu i dlaczego takich informacji nie można podawać.

Dziecko sześcioletnie niedojrzałe pod względem emocjonalnym i społecznym stara się nadmiernie często przebywać w pobliżu nauczyciela lub innej osoby dorosłej, tak że utrudnia to jemu pracę w grupie rówieśniczej lub często reaguje gniewem, obraża się, odwraca, odchodzi podczas zabaw z dziećmi i innej aktywności zadaniowej.

3. DOJRZAŁOŚĆ DO NAUKI CZYTANIA I PISANIA
jest optymalna wtedy, gdy dziecko:
- używa słów wykraczających poza jego bezpośrednie doświadczenie,
- interesuje się książkami, oglšda je, lubi słuchać bajek, rozmawiać o nich,
- rozumie sens umownych znaków,
- układa krótkie zdania,
- dzieli zdanie na wyrazy,
- dzieli wyraz na sylaby i układa wyraz z sylab,
- wyodrębnia głoski w słowach o prostej budowie fonetycznej („Jaka głoska jest na początku słowa KOT?”),
- potrafi określić kierunki oraz miejsca na kartce papieru,
- potrafi uważnie patrzeć, aby rozpoznać i zapamiętać to, co jest przedstawione na obrazkach,
- sprawnoœć manualna oraz koordynacja wzrokowo-ruchowa funkcjonują prawidłowo,
- zna drukowane i pisane, małe i wielkie litery,
- układa wyrazy z liter i zdania z wyrazów,
- potrafi czytać proste wyrazy i krótkie zdania,
- kreśli znaki literopodobne,
- potrafi odwzorować kształty liter,
- podejmuje próby pisania i rozumie znaczenie umiejętności pisania.

3. DOJRZAŁOŚĆ MATEMATYCZNA
jest optymalna wtedy, gdy dziecko:
- liczy obiekty i rozróżnia błędne liczenie od poprawnego,
- wyznacza wynik dodawania i odejmowania odliczajšc w pamięci i na konkretach w zakresie do 10,
- ustala równoliczność dwóch zbiorów, posługuje się liczebnikami porządkowymi (pierwszy, drugi, itp.),
- odczytuje cyfry oznaczające liczby od 0 do 10,
- rozróżnia stronę prawą i lewą, określa kierunki i ustala położenie,
- wie, na czym polega pomiar długości i zna proste sposoby mierzenia,
- zna stałe następstwo dni i nocy, pór roku, dni tygodnia, miesięcy,
- rozróżnia podstawowe figury geometryczne.

Opracowanie: Anna Dębczak, psycholog