CAPD — zaburzenia przetwarzania słuchowego

Jak to wygląda w praktyce

Dziecko z CAPD często nie wychwytuje subtelnych różnic między dźwiękami w słowach — nawet jeśli same dźwięki są głośne i wyraźne. Polecenie może usłyszeć w zmienionej kolejności albo pomylić podobnie brzmiące wyrazy. Problem nasila się w hałasie i przy złożonych informacjach.

W literaturze spotyka się też nazwy: ośrodkowe zaburzenie przetwarzania słuchowego, zaburzenie percepcji słuchowej, głuchota ośrodkowa.

Objawy

Dzieci z trudnościami w przetwarzaniu słuchowym mają zazwyczaj normalny słuch i normalną inteligencję. Obserwuje się natomiast, że:

• mają problem ze skupieniem uwagi i zapamiętywaniem informacji podanych ustnie,
• gubią się przy poleceniach wielostopniowych,
• potrzebują więcej czasu na przetworzenie informacji,
• słabo rozwinęły umiejętność słuchania,
• mają trudności językowe — mylą kolejność sylab, wolniej budują słownictwo,
• mają trudności w czytaniu, rozumieniu tekstu i ortografii,
• osiągają słabe wyniki w nauce, czasem mają problemy z zachowaniem.

Skąd się bierze

Przyczyna często pozostaje nieznana. CAPD może współwystępować z dysleksją, zaburzeniami koncentracji, autyzmem, specyficznym zaburzeniem językowym lub opóźnieniami rozwojowymi. Bywa też błędnie przypisywane dzieciom, które nie mają zaburzeń słuchowych ani językowych, a po prostu mierzą się z trudnościami w nauce.

Jak przebiega rozpoznanie

Pierwszymi osobami, które zauważają objawy, są zwykle rodzice, opiekunowie albo nauczyciele. Diagnoza wymaga współpracy kilku specjalistów, a duża jej część polega na wykluczaniu innych przyczyn:

• Pediatra lub lekarz rodzinny — wyklucza choroby dające podobne objawy.
• Laryngolog — jeśli podejrzewa się zaburzenie słuchu.
• Audiolog — przeprowadza ocenę audiologiczną, w tym testy z materiałem podawanym jednocześnie do prawego i lewego ucha albo dwoma zdaniami o różnej głośności naraz.
• Logopeda — sprawdza, jak dziecko rozumie i używa języka.
• Psycholog — ocenia wyzwania poznawcze i behawioralne.

Co pomaga

• Systemy wspomagające słuchanie — urządzenia pozwalające skupić uwagę na mówiącym i wyciszyć hałas tła. W klasie nauczyciel ma mikrofon, a dziecko odbiornik.
• Modyfikacje środowiska — akustyka sali, miejsce siedzenia dziecka.
• Ćwiczenia językowe — poszerzanie słownictwa i wzmacnianie bazy językowej.
• Usprawnianie pamięci słuchowej oraz nieformalny trening słuchowy prowadzony przez nauczyciela i terapeutę.